• 19 دی 95
    • 0

    ذخیره تخمدانی

    تغییراتی که در زندگی اجتماعی- اقتصادی جامعه امروزی رخ داده و تمایل بانوان بر به تاخیر انداختن باروری، منجر به ایجاد تمایل به زمانبندی جهت بارداری گردیده است و برای این برنامه ریزی نیاز به ارزیابی مناسب از یکی از مهمترین عوامل دخیل در تولید مثل یعنی ذخیره تخمدانی می باشد. اطلاع کافی از توانایی تولید مثلی تخمدان علاوه بر راهنمایی بهتر جهت برنامه ریزی تولید مثلی، به پزشک امکان انتخاب روش مناسب و دوز کافی دارو جهت درمانهای کمک باروری را می دهد. در اینجا مروری بر انواع روشهای بررسی ذخیره تخمدان و عوامل موثر بر تغییر این گنجینه تولید مثلی خواهد شد.
    کاهش ذخیره تخمدان میتواند به صورت کاهش کیفیت یا کمیت تخمکها و یا پتانسیل باروری نمایان گردد و هنوز هیچ تست استانداردی به تنهایی جهت این ارزیابی تایید نشده است. ذخیره تخمکهای ابتدایی در دوره جنینی تشکیل شده تا هفته 20 بارداری به 6-7 میلیون رسیده و سپس کاهش یافته است. در بدو تولد هر نوزاد دختر با یک میلیون اووسیت متولد می شود. این کاهش همچنان ادامه یافته در ابتدای بلوغ به 500000 خواهد رسید. تفاوت فراوانی از جهت کمیت و کیفیت ذخیره تخمکها ، رزرو تخمدانی و زمان وقوع حوادث تولید مثلی مثل بلوغ و یائسگی بین زنان مختلف وجود دارد. علاوه بر مسائل محیطی، اجتماعی اقتصادی، عادتهای رفتاری و اشکالات آناتومیک، مسائل ژنتیک نیز در باروری افراد تاثیر گذارند. فرضیاتی در مورد ارتباط برخی ژنهای خاص از جمله موتاسیون
    BRCA1وکاهش رزرو تخمدانی مطرح می باشد که برای اثبات آنها نیاز به بررسیهای بیشتر وجود دارد. مصرف سیگار از عادات مضری است که اثر آن بر کاهش ذخیره تخمدان تایید شده اما کاهش نشانگرهای ذخیره تخمدانی در مصرف آن همیشه رخ نمی دهد.
    روشهای ارزیابی ذخیره تخمدان:
    * تست FSH : روشهای مختلفی برای بررسی رزرو تخمدان وجود دارند که بهترین آنها نیز 20-10 درصد مثبت کاذب دارد. اندازه گیری FSH ، در روز 2-5 سیکل قاعدگی هنوز شایع ترین تست مورد استفاده است که با وجود دقت کم سطح بالای آن قدرت پیشگویی جهت پاسخ تخمدانی و احتمال بارداری را دارد و در طول یک سیکل و در سیکلهای مختلف مقادیر متغیری می تواند داشته باشد.
    * استرادیول: در روز 3 سیکل اندازه گیری می شود. در مورد قدرت پیشگویی کننده آن از جهت ذخیره تخمدانی اختلاف نظر وجود دارد.
    * روش شمارش تخمکهای نابالغ تخمدان با استفاده از سونوگرافی: در روزهای 2 تا 4 سیکل، سونوگرافی واژینال انجام شده و تعداد تخمکهای 10-2 میلی متر اندازه گیری میشود. تعداد کمتر از 10 تخمک، نشانه کاهش ذخیره تخمدانی است. گرچه اکثر محققین این را یکی از بهترین نشانگرهای ذخیره تخمدانی می دانند، اما به دلیل مهارت های متفاوت فردی وکیفیت های متفاوت دستگاههای سونوگرافی، حد پایین آن در مراکز مختلف متفاوت گزارش شده است، از طرف دیگر اگرچه به خوبی ذخیره تخمدان را پیشگویی می کند اما در جهت پیشگویی کیفیت اووسیت و عاقبت بارداری دقت کمتری دارد.
    * آنتی مولرین هورمون(AMH): هورمون گلیکوپروتئینی است که از تخمکهای کوچک (کوچکتر از 8 میلی متر) ترشح میشود. لذا سطح آن نشانه ذخیره تخمکی می باشد و با افزایش سن سطح آن کاهش می یابد. سطح این هورمون به عنوان شاخص اولیه و قابل اعتماد کاهش ذخیره تخمدان مطرح می شود. هنوز اتفاق نظر نهایی در مورد تعیین حد پایین AMH صورت نگرفته است، از طرف دیگر تفسیر سطوح آن وابسته به روش آزمایشگاهی به کار برده شده است. تفاوت سطوح AMH در طی روزهای مختلف سیکل و نیز در بین سیکلهای مختلف تقریباً یکسان است اما مطالعات جدیدتر نشان می دهد که سطح AMH در فاز لوتئال سیکل قاعدگی پایین تر است. سطح این هورمون تفاوت نژادی بارزی داشته و در زنان سیاهپوست با وجود سیکل قاعدگی مناسب سطح آن 25 درصد پایین تر از نژاد سفید است لذا هنگام تفسیر نتایج باید نژاد را نیز در نظر گرفت. برخی عادات نامطلوب مثل مصرف سیگار اثر بارز روی کاهش باروری و تسریع یائسگی دارند چه به صورت سیگاری فعال و یا غیرفعال.
    توصیه می شود خانم ها قبل از هر گونه تصمیم برای به تعویق انداختن بارداری، با روشهای ذکر شده در بالا تحت نظر متخصصین این امر از ذخایر تخمدانی خود آگاهی یابند تا خدای ناکرده بعداً دچار پشیمانی نشوند.

    ثبت نظر ‪&‬larr‪;‬

Photostream